Wikia


Orthodox-gereformeerden vormen een stroming binnen de bredere groep van gereformeerde christenen. Andere soorten gereformeerden zijn de bevindelijk gereformeerden (in de volksmond aangeduid als zwartekousenkerken en incidenteel ook wel als 'ultra-gereformeerden') en modern-gereformeerden. Tevens zijn de orthodox-gereformeerden een subcategorie binnen het orthodox-protestantisme. Andere orthodox-protestante stromingen zijn de evangelicalen en bevindelijk gereformeerden.

De orthodox-gereformeerden vormen de hoofdstroming in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt en de Nederlands Gereformeerde Kerken, terwijl ongeveer de helft van de leden van de Christelijke Gereformeerde Kerken hiertoe gerekend worden. De andere helft van de christelijk-gereformeerden zijn meer verwant met de bevindelijk-gereformeerden. Deze drie kerken werken landelijk steeds nauwer samen en plaatselijk zijn er verschillende fusiegemeenten. Bij de behoudende vleugel van de Christelijke Gereformeerde Kerken bestaan echter grote bezwaren hiertegen, zodat een landelijke fusie op korte termijn niet waarschijnlijk is. Binnen de Protestantse Kerk in Nederland kunnen de leden van de 'Confessionele Vereniging' (voortgekomen uit de Nederlandse Hervormde Kerk) en het 'Confessioneel Gereformeerd Beraad' (voortgekomen uit de Gereformeerde Kerken in Nederland) tot de orthodox-gereformeerden gerekend worden. Ook de Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland behoren tot de orthodox-gereformeerden.

Tot eind jaren zestig waren ook de Gereformeerde Kerken in Nederland vrijwel volledig orthodox-gereformeerd. Door theologische veranderingen kan de hoofdstroom van de Gereformeerde Kerken vanaf de jaren zeventig tot de modern-gereformeerden gerekend worden.

De orthodox-gereformeerde theologie en maatschappijopvatting is - in de vroegere Gereformeerde Kerken in Nederland en in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt en de Nederlands Gereformeerde Kerken - sterk gestempeld door het neocalvinisme[1] van de Nederlandse theologen Abraham Kuyper en Herman Bavinck (de stichters van de Gereformeerde Kerken in Nederland). De christelijk-gereformeerden hebben zich altijd kritisch opgesteld tegenover de opvattingen van Kuyper, hoewel ook binnen de Vrijgemaakte Kerken bezwaren bestaan tegen aspecten van Kuypers leer (o.a. veronderstelde wedergeboorte).

Op politiek gebied zijn de orthodox-gereformeerden tegenwoordig voornamelijk actief in de ChristenUnie. Het voorheen exclusief vrijgemaakte Nederlands Dagblad richt zich tegenwoordig op een breder orthodox publiek. Ook binnen de Evangelische Omroep zijn veel orthodox-gereformeerden actief. In al deze organisaties wordt tegenwoordig veel samengewerkt tussen orthodox-gereformeerde en evangelische christenen. De bevindelijk-gereformeerden kiezen vaker voor eigen organisaties, al werken ook zij incidenteel samen met orthodox-gereformeerden, bijvoorbeeld in de instelling voor geestelijke gezondheidszorg Eleos.

LiteratuurEdit

  • Agnes Amelink, De Gereformeerden (Amsterdam, 2001; 10e druk: Amsterdam, 2006)

NotenEdit

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.