Wikia


Johannes Gerardus Maria Willebrands (Bovenkarspel, 4 september 1909 - Denekamp, 2 augustus 2006) was een Nederlandse kardinaal , aartsbisschop van het aartsbisdom Utrecht en metropoliet van de Nederlandse kerkprovincie.
Willebrands was een vooraanstaande bestuurder van de Rooms-katholieke Kerk.

LevensloopEdit

Johannes Willebrands werd geboren als oudste in een familie van negen kinderen. Zijn vader was directeur van een groentenveiling. Hij volgde zijn middelbaar onderwijs bij de Paters Redemptoristen.

Roeping Edit

Later volgde hij het seminarie in het bisdom Haarlem. Willebrands studeerde filosofie aan het Angelicum, de universiteit van de dominicanen in Rome, en werd tot priester gewijd op 26 mei 1934. Hij promoveerde drie jaar later, op het proefschrift De denkleer van kardinaal Newman en haar toepassing op de kennis van God door het geweten. Van 1937 tot 1940 was hij werkzaam in de zielzorg te Amsterdam. Van 1940 tot 1945 doceerde hij filosofie aan het grootseminarie van Warmond. Daarna was hij vijftien jaar lang directeur van deze instelling.

Op 24 juni 1960 werd hij verkozen tot president van de Willibrordusvereniging, de Nederlandse katholieke vereniging ter bevordering van de oecumene. Op 28 juni 1960 werd hij door Johannes XXIII benoemd tot secretaris van het toen net nieuw opgerichte Secretariaat voor de Eenheid onder de Christenen, waarvan Augustin kardinaal Bea de president werd.

BisschopEdit

Op 4 juni 1964 werd hij titulair bisschop van Mauriana (een niet meer bestaand bisdom in Mauretania Caesariensis, het tegenwoordige noorden van Marokko en Algerije).

KardinaalEdit

Paulus VI benoemde hem tot president van het Secretariaat voor de Eenheid op 12 april 1969. In het geheim consistorium van 28 april 1969 werd Willebrands door dezelfde paus tot kardinaal gecreëerd. Hij kreeg als titelkerk de basiliek van de HH Cosmas en Damianus, nabij het Forum Romanum toegewezen. Later werd hij Kardinaal-priester van de basiliek Sint-Sebastiaan buiten de Muren.

Aartsbisschop van Utrecht Edit

Op 6 december 1975 werd Willebrands benoemd tot aartsbisschop van het aartsbisdom Utrecht en op 21 januari 1976 geïnstalleerd; hierdoor werd hij tevens metropoliet van de Nederlandse kerkprovincie. Naar eigen zeggen had hij "de opdracht met grote huiver aanvaard". Tegen de gewoonte in behield hij zijn functie als president van het Secretariaat voor de Eenheid onder de Christenen. Zijn benoeming kwam in de woelige periode in de nasleep van het Landelijk Pastoraal Concilie te Noordwijkerhout in de jaren 1968 - 1969, dat gekenmerkt was door experimenten binnen de Nederlandse Kerkprovincie waarmee het Vaticaan niet kon instemmen. De benoemingen van de bisschoppen Simonis (1970) en Gijsen (1972) worden door sommigen geïnterpreteerd als een antwoord van Rome op deze experimenten. De duidelijke stellingname van deze en andere bisschoppen heeft daarna geleid tot een situatie die men de polarisatie binnen Nederlandse Kerk is gaan noemen en die een hoogtepunt bereikt heeft bij het bezoek van Paus Johannes Paulus II aan Nederland in 1985. Deze polarisatie had echter al voor de benoeming van Willebrands een aanvang genomen.

De Bijzondere Synode van de Nederlandse bisschoppen die plaatsvond in Rome van 14 tot 31 januari 1980, is één van de belangrijke momenten uit zijn ambtsperiode geweest. Al een half jaar na zijn ambtsaanvaarding in oktober 1978 had Paus Johannes Paulus II aangekondigd een 'bijzondere synode' te willen houden met de Nederlandse bisschoppen om "samen met de bisschoppen de voornaamste theologische en pastorale vraagstukken van de Nederlandse Kerkprovincie te behandelen". Kardinaal Willebrands gaf de kernvraag van deze synode aldus weer: in Nederland zijn veel vernieuwingen doorgevoerd, "en nu vragen wij ons af wat er is gelukt en wat niet"[bron?]. Na de synode gaf hij in een interview aan dat de polarisatie in de Nederlandse Kerk nog groter geworden was.

De curiekardinaal Willebrands werd geacht een eind te maken aan het eigen "Nederlandse geluid" van sommige gelovigen. Hij trad hierbij op met tact, geduld en begrip voor de diversiteit van standpunten. De gelijkschakeling van Nederland met de Wereldkerk verliep daardoor voor Rome te traag, en Willebrands' positie werd onhoudbaar[bron?].

In zijn functie als president van het Secretariaat voor de Eenheid onder de Christenen voerde hij in maart 1979 in de Sovjet-Unie gesprekken met vertegenwoordigers van de Georgische en de Russisch-Orthodoxe kerken.

In 1983 vroeg hij de paus uit de functie van aartsbisschop van Utrecht ontheven te worden. Op 27 juni 1983 werd Ad Simonis tot aartsbisschop-coadjutor van Utrecht benoemd, met recht van opvolging en op 3 december 1983 werd Willebrands opgevolgd.

Willebrands concentreerde zich weer op de oecumene, totdat kardinaal Cassidy hem op 12 december 1989 opvolgde in zijn functie van prefect van het Secretariaat voor de Eenheid.

Kardinaal in ruste Edit

In 1997 kwam Willebrands terug naar Nederland en ging wonen in het klooster van de Zusters Franciscanessen te Denekamp en overleed er op 1 augustus 2006 op 96-jarige leeftijd. Hij werd op 8 augustus 2006 begraven op de begraafplaats St. Barbara in Utrecht na een requiemmis in de Sint-Catharinakathedraal in diezelfde plaats. De requiemmis werd bijgewoond door onder andere minister-president Jan Peter Balkenende, minister van Justitie Piet Hein Donner en Willebrands' opvolger kardinaal Simonis. Namens de koningin woonde haar kamerheer in buitengewone dienst Frank Houben de uitvaart bij. In de Eucharistieviering van de uitvaart ging Walter kardinaal Kasper, president van het Secretariaat van de Eenheid in Rome voor. Tevens was aanwezig de emeritus-aartsbisschop van Utrecht van de Oud-katholieke Kerk van Nederland, Antonius Jan Glazemaker. Met hem én met de Oud-katholieke Kerk onderhield kardinaal Willebrands bijzonder goede contacten.

Johannes Willebrands was Ridder Grootkruis in de Orde van Oranje-Nassau.

WerkenEdit

  • La liberté réligieuse et l'oecuménisme; Oecuménisme et problèmes actuels (1969)
  • Christus, Zeichen und Ursprung der Einheit in einer geteilten Welt (1970)
  • Mandatum unitatis: Beiträge zur Ökumene (1989)
  • Church and Jewish People (1992)
  • Una sfida ecumenica (1995)

Externe linksEdit



Smallwikipedialogo
Deze pagina maakt gebruik van (een gedeelte) van Wikipedia. Het originele artikel is terug te vinden op Johannes Willebrands. De lijst van auteurs is te je vinden op page history. Net zoals de Religie Wiki is Wikipedia ook beschikbaar onder de voorwaarden van de GNU Free Documentation License.


[[category:Personen}}

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.